Kobieta wykonująca martwy ciąg pod nadzorem trenera personalnego na siłowni

Jeżeli chcesz zacząć ćwiczyć na siłowni, prędzej czy później pojawia się pytanie:

czy trenować samodzielnie, czy skorzystać z treningu personalnego?

Obie opcje mogą działać.

Samodzielny trening daje dużą swobodę, pozwala trenować w dogodnym czasie i może być bardzo skuteczny, jeżeli wiesz, jak planować trening i kontrolować progresję.

Trening personalny daje z kolei możliwość dokładniejszego określenia punktu wyjścia, nauki techniki, kontroli obciążeń i dopasowania procesu do konkretnej osoby.

Najlepszy wybór zależy więc nie od tego, która opcja jest zawsze lepsza, ale od Twojego doświadczenia, celu, aktualnego poziomu sprawności i tego, jak dobrze potrafisz samodzielnie zarządzać treningiem.

W tym artykule porównuję obie możliwości i pokazuję, kiedy warto trenować samemu, a kiedy trener może realnie pomóc.

Czym różni się trening personalny od samodzielnego treningu?

Największa różnica dotyczy odpowiedzialności za planowanie i kontrolowanie procesu.

Podczas samodzielnego treningu sam decydujesz:

  1. jakie ćwiczenia wykonujesz
  2. ile robisz serii i powtórzeń
  3. jaki dobierasz ciężar
  4. jak często trenujesz
  5. kiedy zwiększasz obciążenie
  6. kiedy zmieniasz plan
  7. jak reagujesz na zmęczenie, brak progresu lub pojawiające się problemy

Podczas treningu personalnego dużą część tych decyzji trener podejmuje na podstawie Twojego celu, aktualnych możliwości i reakcji na kolejne treningi.

Nie oznacza to, że osoba trenująca powinna być bierna.

Dobry proces powinien również pomagać Ci coraz lepiej rozumieć własny trening.

Kiedy samodzielny trening ma sens?

Samodzielny trening może być bardzo dobrym wyborem, jeżeli masz już doświadczenie i potrafisz zarządzać swoim planem.

Szczególnie wtedy, gdy:

  1. znasz podstawowe wzorce ruchowe
  2. potrafisz poprawnie wykonywać ćwiczenia
  3. umiesz dobrać odpowiednie obciążenie
  4. rozumiesz zasady progresji
  5. potrafisz ocenić poziom zmęczenia
  6. masz jasno określony cel
  7. potrafisz zachować regularność
  8. wiesz, kiedy warto zmodyfikować plan

Jeżeli od kilku lat regularnie trenujesz i dobrze znasz swój organizm, trener nie musi być potrzebny podczas każdej sesji.

Możesz bardzo skutecznie prowadzić dużą część procesu samodzielnie.

Kiedy trening z trenerem może mieć większy sens?

Trener może być szczególnie przydatny wtedy, gdy nie masz jeszcze wystarczającego doświadczenia, aby samodzielnie podejmować wszystkie decyzje treningowe.

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy:

  1. dopiero zaczynasz ćwiczyć
  2. wracasz po długiej przerwie
  3. nie wiesz, od czego zacząć
  4. masz problem z techniką ćwiczeń
  5. nie potrafisz dobrać obciążenia
  6. ćwiczysz regularnie, ale nie widzisz progresu
  7. masz konkretny cel sportowy
  8. chcesz połączyć kilka form treningu
  9. potrzebujesz regularnej kontroli procesu

W takich sytuacjach trener może ograniczyć liczbę przypadkowych decyzji i szybciej uporządkować sposób treningu.

Czy trener personalny jest potrzebny osobie początkującej?

Nie jest obowiązkowy.

Może jednak znacząco ułatwić początek.

Osoba początkująca często nie wie jeszcze:

  1. jakie ćwiczenia wybrać
  2. które warianty ćwiczeń są dla niej odpowiednie
  3. jak ustawić pozycję
  4. ile serii wykonywać
  5. jaki ciężar dobrać
  6. jak długo odpoczywać
  7. jak często trenować
  8. kiedy zwiększać obciążenie

Problemem nie zawsze jest brak motywacji.

Często większym problemem jest brak uporządkowanego systemu.

Dlatego pierwsze tygodnie z trenerem mogą służyć przede wszystkim zbudowaniu podstaw i nauczeniu się prawidłowego sposobu treningu.

Jeżeli chcesz zobaczyć, jak może wyglądać taka pierwsza sesja, przeczytaj:

Jak wygląda pierwszy trening personalny 1:1?

Czy trening personalny daje lepsze efekty?

Nie automatycznie.

Sam fakt obecności trenera nie gwarantuje rezultatu.

Efekty zależą między innymi od:

  1. jakości planu
  2. regularności
  3. właściwej progresji
  4. regeneracji
  5. odżywiania
  6. całkowitego obciążenia tygodnia
  7. zaangażowania osoby trenującej

Dobry trener może jednak pomóc lepiej kontrolować te elementy.

Może również szybciej zauważyć, że dotychczasowy sposób treningu nie prowadzi w oczekiwanym kierunku i odpowiednio go zmodyfikować.

Czy trener może poprawić technikę ćwiczeń?

Tak.

To jedna z największych zalet treningu indywidualnego.

Trener może na bieżąco obserwować między innymi:

  1. pozycję
  2. tor ruchu
  3. ustawienie stóp
  4. kontrolę tułowia
  5. tempo
  6. zakres ruchu
  7. sposób oddychania
  8. reakcję na zwiększane obciążenie

Wiele błędów technicznych trudno zauważyć samodzielnie.

Nagranie telefonu może być pomocne, ale nadal trzeba wiedzieć, na co zwracać uwagę i jak interpretować to, co widać.

Czy trening personalny jest tylko dla początkujących?

Nie.

Trener może być przydatny również osobom bardziej zaawansowanym.

W takim przypadku jego rola często wygląda inaczej.

Nie chodzi już o naukę podstawowego przysiadu.

Może chodzić o:

  1. planowanie progresji
  2. przygotowanie motoryczne
  3. rozwój siły i mocy
  4. pracę nad konkretną słabością
  5. analizę wyników testów
  6. kontrolę obciążeń
  7. przygotowanie do zawodów
  8. retesty i ocenę efektów procesu

Im bardziej konkretny jest cel, tym bardziej szczegółowe może być prowadzenie.

Czy warto zacząć od oceny punktu wyjścia?

W wielu przypadkach tak.

Plan treningowy ma większy sens wtedy, gdy wiadomo, od czego faktycznie zaczynasz.

W TRENUJ I KOP można wykorzystać do tego między innymi elementy Oceny Jakości Ruchu GSP.

Ocena może pomóc określić:

  1. jak wygląda podstawowa jakość ruchu
  2. które zakresy wymagają pracy
  3. jak wygląda kontrola ruchu
  4. jakie wzorce są obecnie dobrze tolerowane
  5. od czego warto rozpocząć dalszy proces

Może to być szczególnie przydatne dla osób wracających do treningu po dłuższej przerwie albo zaczynających od zera.

Trening personalny a motywacja

Trener może również pomagać w utrzymaniu regularności.

Dla części osób umówiona sesja staje się stałym punktem tygodnia.

Nie powinien to być jednak jedyny powód korzystania z treningu personalnego.

Jeżeli jedynym problemem jest brak regularności, czasami wystarczy prostszy system:

  1. stałe dni treningowe
  2. zapisany plan
  3. monitorowanie wykonanych sesji
  4. konkretne cele
  5. regularna kontrola progresu

Największa wartość treningu personalnego pojawia się wtedy, gdy trener nie tylko jest obecny, ale faktycznie zarządza procesem.

Czy samodzielny trening jest tańszy?

Zwykle tak.

Jeżeli płacisz wyłącznie za wejście na siłownię lub abonament, bezpośredni koszt jednej sesji będzie niższy niż w przypadku treningu indywidualnego.

Nie oznacza to jednak, że trening personalny zawsze jest bardziej opłacalny.

Jeżeli masz wiedzę, doświadczenie i potrafisz skutecznie prowadzić swój plan, samodzielny trening może być zarówno skuteczny, jak i ekonomiczny.

Jeżeli natomiast przez wiele miesięcy wykonujesz niedopasowany plan, nie stosujesz progresji albo regularnie zmieniasz ćwiczenia bez konkretnego powodu, możesz tracić przede wszystkim czas.

Dlatego warto zadać sobie pytanie:

czy wiem wystarczająco dużo, żeby samodzielnie prowadzić swój proces?

Jeżeli tak, trening bez trenera może być bardzo dobrym rozwiązaniem.

Czy trzeba trenować z trenerem podczas każdej sesji?

Nie.

Można korzystać z trenera w różnych modelach.

Przykładowo:

  1. wszystkie treningi wykonywać 1:1
  2. część sesji wykonywać z trenerem, a część samodzielnie
  3. spotykać się okresowo w celu kontroli techniki i progresji
  4. realizować plan samodzielnie i regularnie go aktualizować

Dla wielu osób dobrze działa model łączony.

Trener może prowadzić kluczową sesję, kontrolować progres i wprowadzać kolejne zmiany, a część jednostek wykonujesz samodzielnie.

Ile razy w tygodniu warto trenować z trenerem?

To zależy od celu i doświadczenia.

Dla wielu osób wystarczające może być jedno albo dwa spotkania w tygodniu.

Jeżeli pozostałe treningi potrafisz wykonywać samodzielnie, nie zawsze istnieje potrzeba realizowania całego tygodnia treningowego 1:1.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule:

Ile razy w tygodniu trenować z trenerem personalnym?

Trening personalny czy samodzielny po długiej przerwie?

Po długiej przerwie trening z trenerem może być szczególnie pomocny.

Częstym problemem jest to, że pamiętasz swoje dawne możliwości lepiej niż aktualne.

Możesz nadal wiedzieć, jak wykonać ćwiczenie, ale nie mieć jeszcze takiej samej tolerancji obciążenia jak wcześniej.

Dlatego po przerwie warto ponownie określić aktualny punkt wyjścia.

Jeżeli właśnie wracasz do aktywności, przeczytaj:

Powrót do treningu po długiej przerwie. Od czego zacząć?

A jeśli zaczynam trenować po 40 roku życia?

Sam wiek nie oznacza, że potrzebujesz trenera.

Znacznie ważniejsze są doświadczenie, aktualny poziom sprawności i długość przerwy od treningu.

Jeżeli masz 40 lub 50 lat, ale od wielu lat regularnie ćwiczysz, możesz bardzo dobrze radzić sobie samodzielnie.

Jeżeli natomiast dopiero zaczynasz albo wracasz po wieloletniej przerwie, wsparcie trenera może ułatwić ustalenie realistycznego punktu wyjścia i odpowiedniej progresji.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule:

Jak zacząć trenować po 40 roku życia?

Trening personalny a gotowy plan z internetu

Gotowy plan może być dobrym punktem wyjścia.

Problem pojawia się wtedy, gdy plan:

  1. nie uwzględnia Twojego poziomu
  2. zawiera ćwiczenia, których nie potrafisz wykonać
  3. nie określa sposobu progresji
  4. nie reaguje na Twoje wyniki
  5. nie uwzględnia innych aktywności
  6. nie pasuje do Twoich możliwości czasowych
  7. nie zmienia się wraz z postępem

Sam zestaw ćwiczeń nie jest jeszcze całym procesem treningowym.

Potrzebna jest również obserwacja reakcji organizmu i podejmowanie kolejnych decyzji na podstawie tego, co dzieje się w trakcie realizacji planu.

Jak wybrać dobrego trenera personalnego?

Jeżeli decydujesz się na trening personalny, warto sprawdzić coś więcej niż tylko zdjęcia w mediach społecznościowych.

Zwróć uwagę między innymi na:

  1. sposób prowadzenia pierwszego spotkania
  2. sposób zbierania informacji
  3. czy trener potrafi wyjaśnić, dlaczego proponuje określony sposób treningu
  4. czy monitoruje progres
  5. czy potrafi dostosować plan
  6. czy pracuje z osobami o podobnych celach
  7. czy potrafi uzasadnić dobór ćwiczeń

Szerzej omawiam ten temat w artykule:

Jak wybrać trenera personalnego w Poznaniu?

Trening personalny czy samodzielny trening: szybkie porównanie

Samodzielny trening

Może być dobrym wyborem, jeżeli:

  1. masz doświadczenie
  2. znasz technikę ćwiczeń
  3. potrafisz planować progresję
  4. umiesz dobrać obciążenie
  5. zachowujesz regularność
  6. masz jasno określony cel

Trening personalny

Może być dobrym wyborem, jeżeli:

  1. zaczynasz od zera
  2. wracasz po przerwie
  3. chcesz nauczyć się techniki
  4. nie wiesz, jak planować trening
  5. potrzebujesz kontroli progresji
  6. masz konkretny cel
  7. chcesz uporządkować cały proces

Trening personalny czy samodzielny trening: co wybrać?

Jeżeli potrafisz samodzielnie dobrze zaplanować trening, poprawnie wykonywać ćwiczenia i kontrolować progresję, trening bez trenera może być bardzo skuteczny.

Jeżeli jednak nie wiesz, od czego zacząć, wracasz po przerwie albo chcesz uporządkować cały proces, trening personalny może mieć większy sens.

Nie trzeba również wybierać jednego rozwiązania na zawsze.

Można rozpocząć od treningów 1:1, nauczyć się podstaw, a następnie część pracy wykonywać samodzielnie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy warto ćwiczyć z trenerem personalnym?+

Może to mieć sens, jeżeli potrzebujesz pomocy w określeniu punktu wyjścia, nauce techniki, planowaniu albo kontroli progresji. Nie każda osoba potrzebuje jednak trenera podczas każdej sesji.

Czy można osiągnąć dobre efekty bez trenera?+

Tak. Osoby posiadające odpowiednią wiedzę, doświadczenie i regularność mogą skutecznie trenować samodzielnie.

Ile czasu warto trenować z trenerem?+

Nie ma jednej odpowiedzi. Dla jednej osoby wystarczy okres nauki podstaw, a inna może korzystać z regularnego prowadzenia ze względu na bardziej złożony cel.

Czy trener personalny układa plan?+

Zakres usługi zależy od sposobu prowadzenia, ale trener powinien potrafić dopasować trening do celu, aktualnego poziomu i reakcji klienta na kolejne obciążenia.

Czy trener jest potrzebny po 40 roku życia?+

Nie ze względu na sam wiek. Trener może być pomocny przede wszystkim wtedy, gdy zaczynasz od zera, wracasz po przerwie albo potrzebujesz uporządkowania procesu.

Czy można część treningów wykonywać samodzielnie?+

Tak. Model łączący treningi z trenerem i samodzielne sesje może być bardzo dobrym rozwiązaniem.

Podsumowanie

Trening personalny i samodzielny trening na siłowni mogą prowadzić do dobrych efektów.

Samodzielny trening daje większą swobodę i niższy bezpośredni koszt, ale wymaga odpowiedniej wiedzy oraz umiejętności zarządzania procesem.

Trening personalny daje większą kontrolę nad punktem wyjścia, techniką, doborem obciążeń i progresją.

Nie musisz korzystać z trenera podczas każdej sesji ani przez cały okres treningowy.

Dla wielu osób dobrym rozwiązaniem może być rozpoczęcie procesu 1:1, nauczenie się podstaw, a następnie wykonywanie części treningów samodzielnie.

W TRENUJ I KOP w Poznaniu trening personalny 1:1 może rozpocząć się od określenia aktualnego punktu wyjścia i dopasowania dalszego procesu do konkretnego celu.